همه چیز درباره زعفران “طلای سرخ”؛ ۱۰ خاصیت باورنکردنیِ زعفران!

زعفران

زعفران چیست؟

نودوپنج درصد زعفران  “طلای سرخ”جهان در ایران تولید و صادر می‌شود. زعفران با خاصیت باورنکردنی به‌طور سنتی در استان خراسان، منطقه‌ای در شمال شرقی ایران با شرایط آب و هوایی ایده آل نیمه گرمسیری که دارای زمستان ملایم و تابستان‌های گرم و خشک است، به عمل می‌آید. زعفران یک ادویه ارزشمند در منطقه کوه‌های زاگرس است. زعفران با نام علمی کرکوس ساتیوس Crocus Sativus  از خانواده زنبقیان Iridaceae  است.

بهترین زمان برای کاشت زعفران ماه اردیبهشت و خرداد است و هرچه قدر هوا رو به گرمی برود و زمان کاشت به تأخیر بیافتد پیاز زعفران دچار آسیب خواهد شد. آبیاری برای زعفران در اوایل کشت نیاز است و بعدازاین تنها در زمان برداشت و چند روز قبل از برداشت نیاز به آب در زمین‌های کشت زعفران دیده می‌شود. گیاه زعفران نسبت به گیاهان دیگر به آبیاری و مراقبت کمتری نیاز دارد. پیاز زعفران زمانی که کاشت می‌شود تا ۷ سال بعدازآن نیاز به کاشت مجدد نیست.

زمان برداشت زعفران در مهر و اواسط آبان است. البته ممکن است برداشت تا اواخر آبان ماه نیز ادامه یابد. مطمئناً زمان کاشت و برداشت زعفران و طریقه پاک کردن زعفران در قیمت و مرغوبیت محصول تأثیر بسزایی دارد. زعفران‌هایی که بعد از برداشت سریع خشک و پاک می‌شوند برای صادرات مناسب‌ترند.

زعفران یکی از ادویه‌هایی است که از زمان باستان بارنگ، طعم و خواص دارویی شناخته‌شده بود. این ادویه عجیب‌وغریب بومی در جنوب اروپا نیز کشت می‌شود و امروزه در بسیاری از کشورهای جهان، به‌ویژه در اسپانیا، ایتالیا، فرانسه، یونان، ترکیه، ایران و در هندوستان و کشمیر، به عمل می‌آید.

۷۵۰۰۰ شکوفه زعفران برای تولید یک کیلوگرم ادویه زعفران لازم است. زعفران معمولاً با دست برداشت می‌شود. با توجه به میزان سختی برداشت زعفران، زعفران را یکی از گران‌ترین گیاهان جهان است.

تولید زعفران خوب نیاز به شرایط آب‌وهوای سرد و خشک، با خاک‌های حاصلخیز و غنی از خاک و امکانات آبیاری با میزان کافی بارش را دارد. گل‌های زعفران در ساعات صبح زود برداشت‌شده و خیلی زود از بین می‌روند.  زعفران دارای عطروطعم متمایز است که از ترکیبات شیمیایی آن مانند پیکروکروسین و سافرانال به دست می‌آید. همچنین حاوی ترکیبات شیمیایی کاروتنوئیدی طبیعی و کروسین است که زعفران را به رنگ طلایی زرد نشان می‌دهد. این صفات همراه با خواص دارویی آن را یک عنصر ارزشمند در بسیاری از غذاهای سراسر جهان برشمرده است.

زعفران برای آسم، سرفه، گلودرد استفاده می‌شود. همچنین برای مشکلات بی‌خوابی، سرطان، سخت شدن شریان‌ها، استفراغ، گاز روده، افسردگی، اضطراب، کنترل حافظه، بیماری آلزایمر، درد هنگام زایمان، سوزش سر دل، بیماری پوستی به نام پسوریازیس و پوست خشک مناسب است. با زدن ماسک زعفران به پوست خود لطافت و شادابی پوستتان صد چندان خواهد شد.

زنان از زعفران برای دردهای دوران قاعدگی و سندرم پیش از قاعدگی استفاده می‌کنند. مردان از زعفران برای پیشگیری از انزال زودرس و ناباروری استفاده می‌کنند. زعفران همچنین برای تحریک عرق کردن، بهبود میل جنسی و بهبود قند خون در بیماران مصرف‌کننده دارو برای اسکیزوفرنی مورداستفاده قرار می‌گیرد.

موارد کاربردی زعفران:

زعفران

  • برخی از مردم زعفران را به‌طور مستقیم به پوست سرخود برای رفع کم‌پشتی مو استفاده می‌کنند. در کشور آلمان زعفران به‌عنوان آرامش‌بخش، درمان درد معده، شکم و آسم مصرف می‌شود. بنابراین زعفران در صنعت دارویی کاربرد دارد.
  • کلاله های قرمز خشک‌شده گل‌های گیاه زعفران است که به‌طور عمده به‌عنوان طعم و رنگ دهنده و چاشنی در آشپزی مورداستفاده قرار می‌گیرد. در ایران در اکثر غذاها از زعفران استفاده می‌شود. زعفران در انواع خورشت‌هایی مانند قیمه با سیب زمینی، قیمه بادمجان و برنج‌هایی مانند ته‌چین، زرشک‌پلو با مرغ، لوبیاپلو، عدس‌پلو و… به کار می‌رود. همچنین در دسرهایی چون شله زرد و حلوا مصرف فراوانی دارد.
  • در صنعت نساجی زعفران به‌عنوان یک رنگ برای پارچه استفاده می‌شود. . امروزه رنگ‌های طبیعی به سبب ایمنی مصرف‌کننده و فقدان تأثیرات منفی بر سلامت بدن طرفداران زیادی در سراسر جهان دارند. سال‌هاست که رنگ‌های طبیعی در صنعت رنگرزی مورداستفاده قرار می‌گیرند.
  • زعفران به سبب ترکیبات خاص خود، در صنایع بهداشتی و همچنین تولید مواد معطر و خوشبوکننده نیز کاربرد دارد.در صنعت عطر زعفران به‌عنوان اسانس به‌عنوان آرایشی استفاده می‌شود.
  • در طب قدیم از مخلوط زعفران، پودر دارچین، پودر بهارنارنج، برگ گل سرخ، زرده تخم‌مرغ، مشک طبیعی، پودر غلات به‌عنوان معجون قوت استفاده می‌شود.

 دیگر خواص مفید زعفران:

زعفران

زعفران علاوه بر درمان بیماری‌هایی نظیر اسهال خونی، سرخک، بزرگ شدن کبد و طحال و عفونت دستگاه ادراری، کمک به هضم طبیعی غذا، تقویت‌کننده معده و ضد نفخ خواص مفید دیگری نیز دارد که به آن اشاره می‌کنیم:

۱. زعفران، آنتی‌اکسیدان قوی

زعفران حاوی انواع قابل‌توجه ترکیبات گیاهی است که به‌عنوان آنتی‌اکسیدان‌ها عمل می‌کنند. مولکول‌هایی که سلول‌های شما را در مقابل رادیکال‌های آزاد و استرس اکسیداتیو محافظت می‌کند. آنتی‌اکسیدان‌های قابل‌توجه زعفران عبارت‌اند از: کروسین، کروستین، سافرانال و کامپرل.

کروسین و کروستین رنگ‌دانه کاروتینوئید هستند و باعث زردی رنگ زعفران هستند. هر دو ترکیب دارای خواص ضدافسردگی هستند، سلول‌های مغز را در مقابل آسیب‌های پیش‌رونده، التهاب، کاهش اشتها و کاهش وزن کمک می‌کنند.

سافرانال موجود در زعفران، طعم و مزه زعفران را متمایز می‌دهد. تحقیقات نشان می‌دهد سافرانال موجود در زعفران به بهبود روحیه، حافظه و توانایی یادگیری شما کمک می‌کند، همچنین می‌توانید سلول‌های مغزی خود را در مقابل استرس اکسیداتیو محافظت کنید. درنهایت، کامفرول که در گلبرگ گل زعفران یافت می‌شود دارای فوایدی همچون کاهش التهاب، خواص ضد سرطانی و ضدافسردگی است.

۲. زعفران و درمان بی‌خوابی

زعفران دارای خواص آرام‌بخش طبیعی است و گفته می‌شود که مصرف شربت زعفران قبل از خواب به بهبود کیفیت خواب کمک کرده و بی‌خوابی شبانه را درمان می‌کند. بنابراین بهتر است زمانی که از بی‌خوابی رنج می‌برید کمی زعفران درون آب ریخته و مانند شربت بنوشید.

زعفران ،حاوی خواص آرام بخشی است که به درمان مشکل بی‌خوابی کمک می کند ، ۳ یا ۴ رشته زعفران را بردارید و آنها را در یک فنجان شیر گرم بیاندازید. این نوشیدنی گرم را هر روز قبل از خواب بنوشید.

۳. زعفران می‌تواند حالت روحی و درمان علائم افسردگی را بهبود ببخشد.

زعفران به نام “ادویه آفتاب” نام‌گذاری شده است.این نام‌گذاری زعفران فقط به خاطر رنگ متمایز آن نیست، بلکه به این دلیل که ممکن است به خلق‌وخوی شما کمک کند. سایر مطالعات نشان داد که مصرف روزانه 30 میلی‌گرم زعفران به همان اندازه به‌عنوان فلووکستین، ایمیپرامین و سیتالوپرام برای درمان‌های مرسوم برای افسردگی مؤثر است. خیلی از زنانی که بعد از زایمان افسرده می‌شوند با خوردن زعفران در مدت ۶ هفته افسردگی‌شان برطرف خواهد شد.

۴. زعفران برای مبارزه و پیشگیری سرطان

زعفران دارای آنتی‌اکسیدان‌های بالایی است که به خنثی‌سازی رادیکال‌های آزاد مضر کمک می‌کند. آسیب‌های رادیکال آزاد به بیماری‌های مزمن مانند سرطان مرتبط است. در مطالعات آزمایشگاهی، زعفران و ترکیبات آن به‌صورت انتخابی سلول‌های سرطانی روده را کشتند یا رشد آن‌ها را متوقف کردند، درحالی‌که به سلول‌های طبیعی آسیبی نرساندند. این اثر همچنین در مورد پوست، مغز استخوان، پروستات، ریه، پستان، دهانه رحم، و چندین سلول سرطانی دیگر نیز صادق است.

  • سرطان معده

بیش از ۲۰ درصد افراد جهان و به خصوص در آمریکا به سرطان دستگاه گوارشی دچارند. آب زعفران مانع پیشرفت این بیماری می‌شود.

  •  سرطان روده بزرگ

سرطان روده بزرگ یا کولورکتال سومین سرطان شایع در آمریکا است. زعفران به‌طور قابل‌توجهی باعث مهار رشد سلول‌های سرطانی کولورکتال می‌شود. درحالی‌که بر سلول‌های طبیعی هیچ‌گونه اثری نمی‌گذارد.

  •  سرطان کبد

کارسینوما یا HCC یکی از رایج‌ترین شکل‌های اولیه سرطان کبد است، کارسینوم سلول‌های خونی (HCC) پنجمین سرطان شایع است و سومین علت مرگ‌ومیر است.

زعفران یک اثر مهم شیمی‌درمانی علیه این بیماری به علت مهار تکثیر سلولی دارد و با سرکوب پاسخ التهابی از کبد محافظت می‌کند.می‌تواند میزان بروز عوارض جانبی درمان و مرگ‌ومیر را کاهش دهد. زعفران فعالیت ضد انعقادی در سلول‌های بدخیم دارد و باعث کاهش تکثیر سلولی می‌شود.

  •  سرطان پوست

بروز سرطان پوست در سراسر جهان افزایش‌یافته است. تزریق آبی زعفران مانع پیشرفت این نوع بیماری می‌شود.

  • سرطان ریه

زعفران علاوه بر کروسین و سافرانال حاوی کروستین است که نقش مهی در پیشگیری سرطان ریه دارد.

زعفران به دلیل وابستگی به غلظت و زمان می‌تواند باعث زنده ماندن سلول‌ها در سلول‌های بدخیم شود و به‌عنوان عامل شیمی‌درمانی در درمان این بیماری قرار گیرد.

  •  سرطان سینه

بیماری فوق متأسفانه امروزه یکی از شایع‌ترین سرطان‌ها در بین زنان است. شرایط درمان فعلی مانند جراحی، پرتودرمانی و شیمی‌درمانی به‌اندازه کافی موفق نبوده است. مطالعات نشان داده‌شده است که زعفران باعث تشکیل رگ‌های جدید خونی در سلول‌های سرطانی سینه و بهبودی اثرات پرتودرمانی می‌شود.‌

۵. درمان دیابت و قند خون با زعفران

در زعفران منگنز وجود دارد. منگنز موجود در زعفران می‌تواند سطح قند خون در افراد مبتلابه دیابت نوع ۲ را کاهش چشمگیری دهد. همچنین کروستین موجود در زعفران می‌تواند، مقاومت به انسولین را بهبود بخشیده و به کاهش قند خون افراد مبتلا به دیابت کمک می‌کند. زعفران می تواند به طور مؤثری باعث کاهش اضطراب در بیماران دیابتی شود و از این لحاظ بین بیماران دو گروه بیماری دیابت تفاوت زیادی ایجاد می شود.
به بیان محققین، اثرات زعفران بر اضطراب بیماران دیابتی، احتمالاً به واسطه ماده «کروسین» که یک ترکیب محلول در آب است و «سافرانال» که ماده ای محلول در چربی است به وجود می آید.

۶. زعفران می‌تواند به کاهش اشتها و کاهش وزن کمک کند.

با توجه به تحقیقات، زعفران به جلوگیری از اشتهای زیاد کمک می‌کند. طبق مطالعات هشت الی هفت هفته بر روی زنان، مصرف زعفران به‌جای نوشیدنی‌های خوراکی، وزن قابل‌توجهی از زنان را پایین آورد و توده‌های اطراف کمر و شکم را از بین برد. بااین‌حال، دانشمندان مطمئن نیستند که چگونه زعفران باعث کم شدن اشتها و کاهش وزن می‌شود. یکی از نظریات این است که زعفران، روحیه شما را بالا می‌برد که به‌نوبه خود میل شما به میان وعده را کاهش می‌دهد.

۷. زعفران خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی را کاهش می‌دهد.

زعفران شادی‌آور و تقویت‌کننده قلب شماست. زعفران از افزایش کلسترول و تری گلیسرید و چربی در خون جلوگیری می‌کند و از رسوب آن‌ها در عروق ممانعت می‌کند. همچنین در بیمارانی که دچار حملات قلبی شده‌اند، زعفران، محل گرفتگی خون در قلب را کاهش داده و از آسیب در عضله قلب جلوگیری می‌کند. پتاسیم موجود در زعفران برای کنترل ضربان قلب بسیار مفید است و با کاهش ضربان از قلب محافظت می‌کند. مطالعات نشان می‌دهد که خواص آنتی‌اکسیدانی زعفران باعث کاهش کلسترول خون و جلوگیری از گرفتگی عروق خونی و شریان‌ها می‌شود. بیماران قلبی از زعفران در رژیم‌های غذایی‌شان استفاده نمایند. زیرا زعفران موجب هدایت و به‌عنوان دارو برای قلب است و علائم بهبودی را در بیماران قلبی افزایش می‌دهد.

اثرات زعفران برای قلب :

  • تقویت سیستم گردش خون
  • ضد فشار خون است.
  • پایین آورنده چربی است.
  •  ضد تصلب شرایین است.
  • اثر ضد سکته قلبی دارد.

۸. زعفران برای بینایی

زعفران دارای یکی از عناصر کلیدی در جلوگیری از کاهش قدرت بینایی و نابینایی است. زعفران اثرات فراوانی بر روی ژن‌هایی دارد که عملکرد سلول‌های بینایی را تنظیم می‌کنند. بر اساس این پژوهش، عصاره زعفران نه‌تنها سلول‌های گیرنده نوری در چشم را از تخریب حفظ می‌کند، بلکه می‌تواند از بیماری‌هایی همچون تحلیل ماکولار و التهاب رنگ‌دانه‌ای شبکیه چشم پیشگیری نموده و همچنین آن‌ها را بهبود بخشد. محققان دریافتند زعفران تأثیر مفیدی در افراد مبتلا به تخریب ماکولای چشم وابسته به سن دارد که شایع‌ترین علت نابینایی در سنین پیری است. زعفران در تنظیم کارکرد سلول‌های بینایی مؤثر است و سلول‌های بینایی را در مقابل آسیب‌ها محافظت می‌کند و از پیشرفت بیماری‌های چشم جلوگیری می‌کند و موجب احیای سلول‌های آسیب‌دیده چشم می‌شود. زعفران در درمان اختلالات لکه زرد شبکیه که در سنین سالخوردگی ایجاد می‌شود مؤثر است. مصرف زعفران در رژیم غذایی از پیشرفت بیماری‌های ژنتیک چشم جلوگیری می‌کند و به همین علت مصرف متعادل آن به سالخوردگان و افراد مبتلا به بیماری‌های چشم توصیه می‌شود.

۹. زعفران برای درمان آلزایمر

زعفران می‌تواند حافظه در بزرگ‌سالان مبتلا به بیماری آلزایمر را بهبود ببخشد. کروستین موجود در زعفران برای پیشگیری از بیماری پارکینسون مفید است، همچنین مطالعات نشان داده که زعفران می‌تواند باعث تقویت حافظه شود و کروکین و کروکتین موجود در آن برای درمان آلزایمر و زوال عقل مفید است. تحقیقات انجام‌شده نشان می‌دهد کورسین که ماده‌ای مشتق شده از زعفران است، می‌تواند در کاهش مرگ سلول‌های مغزی تأثیرگذار باشد. این ماده مانع از تجمع پلاک‌های پیری می‌شود. علاوه بر این، نقش زعفران به‌عنوان یک ماده ضدالتهابی و آنتی‌اکسیدان به اثبات رسیده است. بر اساس مطالعات انجام‌شده کاهش سطح سروتونین و فعالیت آن در مغز می‌تواند از عوامل تأثیرگذار در ابتلا به بیماری آلزایمر باشد و جالب این‌که اثر مثبت زعفران بر افزایش فعالیت سروتونین در مغز که در مطالعه روی داروهای جدید ضد آلزایمر موردتوجه است در مطالعات متعددی به اثبات رسیده است.

۱۰. زعفران برای درمان کبد چرب

زعفران به دلیل مقدار بالای آنتی‌اکسیدانی که دارد، دارای خواص ضدالتهابی بوده که می‌تواند به سم‌زدایی و پاک‌سازی کبد شما به‌خصوص کبد چرب کمک کند و خطر ابتلا به بیماری کبد چرب و بزرگ شدن کبد را کاهش دهد.

چه مقدار مجازیم که زعفران مصرف کنیم؟

مصرف سه گرم زعفران را در ماه برای هر فرد مناسب است و استفاده بیش از پنج گرم زعفران در یک وعده غذایی‌، عوارضی همچون سرگیجه، کاهش تعداد ضربان قلب و احساس تهوع در پی دارد.

زعفران

مصرف بیش‌ازحد زعفران باعث کاهش فشارخون و رقیق شدن بیش‌ازحد خون می‌شود که ممکن است عوارضی مثل خونریزی بینی و یا رحمی را در بانوان به همراه داشته باشد. مصرف بیش‌ازحد زعفران به دلایلی که ذکر شد برای خانم‌های باردار توصیه نمی‌شود و ممکن است به سقط‌جنین در ماه‌های اول حاملگی منجر شود. هم‌چنین مصرف بی‌رویه زعفران باعث استفراغ، کاهش ضربان قلب، خون‌ریزی از بینی، خون‌ریزی از پلک ها و لب و موجب سرگیجه، بی‌حالی، زردی پوست و تغییر رنگ پوست و عوارض خطرناک دیگر مانند تحریکات شدید ماهیچه‌های صاف و حتی می‌تواند منجر به مرگ شود. خوردن زیاد زعفران برای کلیه‌ها مضر است. اشتها را کم می‌کند و ایجاد سردرد می‌کند و باعث اختلال حواس می‌شود. مصرف بیش‌ازحد زعفران در دوران قاعدگی، میزان اضطراب را افزایش می‌دهد. به علت دارا بودن طبیعت گرم زعفران ممکن است منجر به اسهال، از دست دادن آب بدن و ترشح خون از طریق ادرار شود.

همه چیز درباره زعفران “طلای سرخ”؛ ۱۰ خاصیت باورنکردنیِ زعفران!
3 (60.55%) 218
14 پیام
    1. روش اول: تفاوت ظاهری گیاهان: ریشک ذرت مستقیم، ولی پرچم زعفران انحنا دارد.

      روش دوم: تکه های زعفران را روی شعله گاز قرار داده در این حالت زعفران خالص به رنگ بنفش یا نارنجی در می آید که به پتاسیم آن مربوط می شود. اما در مورد زعفران تقلبی رنگ زرد ایجاد می شود.

      روش سوم: اگر تارهای زعفران را بین کاغذ کاهی (کاغذ روزنامه) بگذاریم و کمی فشار دهیم نباید لکه چربی باقی بگذارد. اگر چنین باشد به احتمال قوی آن زعفران تقلبی است.

نظر خود را به اشتراک بگزارید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Solve : *
48 ⁄ 24 =