6 مستند برتر 2025 (تا اینجا) که باید ببینید

دوستداران فیلمهای مستندهای، گزینههای متنوعی برای تماشا دارند و پلتفرمهای آنلاین همچون «نتفلیکس»، نقش مهمی در این گستردگی ایفا میکنند. این مستندها، از روایت زندگی کشاورزان سیاهپوست در جنوب آمریکا و افرادی که به دنبال افزایش طول عمر انسان هستند تا موضوعاتی با محوریت هوش مصنوعی و آثار روایتگر زندگینامه اسطورهها را شامل میشوند. در این مقاله از مجله اُکالا به معرفی بهترین مستندهای 2025 که باید ببینید، میپردازیم.
بنابراین میتوانید در ادامه این مطلب، با مستندهای جذاب و دوستداشتنی «شر آشکار شد»، «جیمز میتواند غذا بخورد»، «حقیقت در مورد جاسی اسمالت؟»، «نائومی اوساکا: ست دوم»، «گرنفل: کشف نشده» و «مادر من جین» آشنا شوید.
1- شر آشکار شد (Evil Unearthed)
- سال تولید: 2025
- کارگردان: مت بنتون
- نویسندگان: مت بنتون، شارون گیسک، ریچل دبلیو اچ
- بازیگران: میشل بلانگر، هلنا بنتون، مت بنتون
- ژانر: مستند، ترسناک
- امتیاز (IMDB): 6.5
- مدت زمان فیلم: 2 ساعت و 21 دقیقه
خلاصه داستان
به گفته کارگردان این اثر، ساخت مستند «شر آشکار شد» (Evil Unearthed)، هفت سال طول کشیده و حاصل صدها ساعت تحقیق و بررسی در مورد جنزدگی خانه بدنام «مونرو» بین سالهای ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۴ است.
واحد پژوهشهای فراطبیعی با سالها مستندسازی، به کاوش در راز نگرانکننده خانه «مونرو» میپردازد و در نهایت به کشف اشیاء آیینی و نگرانکنندهای میرسد که در زیر جنزدهترین خانه «ایندیانا» پنهان شدهاند.
خانه «مونرو» در قلب شهر «هارتفورد» در ایالت «ایندیانا»، خانهای در هالهای از رمز و راز و تاریکی است. در این مستند دلهرهآور و جذاب، واحد پژوهشهای فراطبیعی به نام واحدهای “DIG Paranormal” و “Interface Death” تحقیقات ده ساله خود را آشکار میکنند.
بیشتر بخوانید: بهترین فیلمهای بیوگرافی 2025
2- جیمز میتواند غذا بخورد (James Can Eat)
- سال تولید: 2025
- کارگردان: ولاد یودین
- بازیگران: جوی چستنات، جورج شی، جیمز وب
- ژانر: مستند
- امتیاز (IMDB): –
- مدت زمان فیلم: 1 ساعت و 46 دقیقه
خلاصه داستان
«جیمز میتواند غذا بخورد» (James Can Eat)؛ یک مستند بلند جذاب است که ظهور خارقالعاده «جیمز وب»، برترین شرکتکننده در مسابقات غذا خوردن استرالیا و چهارمین نفر در جهان، را دنبال میکند.
او با محدودیتهای جسمی، شکستهای شخصی و رقبای قدرتمند جهانی در مسابقات غذا خوردن، مبارزه میکند. یکی از رقبای او، «جوی چستنات» است. این مستند، وقایع زندگی «جیمز وب»، از شکستن رکوردهایی مانند خوردن ۵۹.۵ دونات در یک مسابقه گرفته تا بهبودی از یک بیماری تقریباً فلجکننده، لحظات ناب و صمیمی با خانوادهاش، تأملاتی در مورد حرفه فوتبالش که رها کرده و جهش فراگیر او به شهرت را به تصویر میکشد.
این مستند، به تمرینات طاقتفرسا، پیامدهای سلامتی و جنجالهای اخلاقی شرکت در مسابقات غذا خوری، میپردازد و در نهایت به یک رویارویی دراماتیک در مسابقه خوردن هات داگ «ناتان» میرسد.
3- حقیقت در مورد جاسی اسمالت؟ (The Truth About Jussie Smollett?)
- سال تولید: 2025
- کارگردان: گاگان ریهیل
- بازیگر: جاسی اسمالت
- ژانر: مستند
- امتیاز (IMDB): 4.6
- مدت زمان فیلم: 1 ساعت و 30 دقیقه
خلاصه داستان
صبح روز ۲۹ ژانویه ۲۰۱۹، بازیگری به نام «جاسی اسمالت»، به پلیس شیکاگو گزارش داد که توسط دو مرد نقابدار که قبل از انداختن طناب دار به دور گردنش، شعارهای نژادپرستانه سر میدادند، مورد حمله قرار گرفته است.
اخبار مربوط به این جنایت نفرتپراکنانه به سرعت پخش شد و باعث ابراز همبستگی افراد مشهور، سیاستمداران و گروههای مدافع حقوق بشر شد. تصاویر اولیه از «اسمالت» روی صحنه در یک کنسرت، تنها چند روز بعد، و همچنین کلیپهایی از تیترهای حمایتی و پستهای رسانههای اجتماعی، فضای همدردی با او را ایجاد میکند.
این مستند؛ تحقیقات پلیس، فیلمهای دوربینهای نظارتی و روایتهای کارآگاهان اداره پلیس شیکاگو را روایت میکند. در طول مستند؛ بازرسان سوءظنهای فزاینده خود را در مورد تناقضات در داستان «اسمالت» شرح میدهند.
4- نائومی اوساکا: ست دوم (Naomi Osaka: The Second Set)
- سال تولید: 2025
- کارگردان: کاتلین جیمی
- بازیگر: نائومی اوساکا
- ژانر: مستند
- امتیاز (IMDB): –
خلاصه داستان
«اوساکا» پس از به دنیا آمدن دخترش به نام «شای»، به تنیس حرفهای بازگشت و راکت خود را برای از سرگیری فعالیت حرفهایاش به دست گرفت. این مستند که به طور انحصاری در تاریخ ۲۴ ماه آگست سال 2025 (2 شهریور 1404) از شرکت رسانهای توبی منتشر شد، مانند یک نامه عاشقانه از سوی «اوساکا» به فرزندش است.
مستند «نائومی اوساکا: ست دوم»، پیچیدگیهای عاطفی و نیازهای جسمی ناشی از گذر از دوران مادری و در عین حال بازیابی جایگاهی در صحنه جهانی ورزش را بررسی میکند.
این مستند، منعکسکننده رویکرد متفکرانه «نائومی اوساکا» است که زندگیاش تحت تاثیر شدید ورزش حرفهای قرار گرفته است. کارگردان و «نائومی»، رابطه بسیار خوبی با هم دارند، که نقش مهمی در برجسته کردن شخصیت «نائومی» در مستند داشته است.
5- گرنفل: کشف نشده (Grenfell: Uncovered)
- سال تولید: 2025
- کارگردان: اولاید صادق
- بازیگران: محمد الحاج علی، عمر الحاج، پیتر اپس
- ژانر: فاجعه، مستند
- امتیاز (IMDB): 7.4
خلاصه داستان
مستند «گرنفل: کشف نشده» (Grenfell: Uncovered)؛ تصمیمات مقامات و شرکتها را قبل از آتشسوزی برج گرنفل در سال ۲۰۱۷ که به جلوگیری از گسترش آن کمک کرد، آشکار میکند.
در این مستند؛ بازماندگان، شاهدان و کارشناسان، داستان آتشسوزی غمانگیزی که یک برج مسکونی در لندن را در بر گرفت، و تحقیقاتی که پس از آن رخ داد را روایت میکنند.
این مستند، به بررسی دلایل این آتشسوزی دلخراش میپردازد که در آن 72 نفر جان باختند. بازماندگان و خانوادههایشان، مصاحبههای تأثیرگذاری در طول مستند انجام میدهند.
بیشتر بخوانید: شاهکارهای سینمایی که با آیفون ساخته شدهاند
6- مادر من «جین» (My Mom Jayne)
- سال تولید: 2025
- کارگردان: ماریسکا هارگیتای
- بازیگران: جین منسفیلد، ماریسکا هارگیتای، زولتان هارگیتای
- ژانر: مستند
- امتیاز (IMDB): 8.4
خلاصه داستان
مستند مادر من «جین» (My Mom Jayne)؛ اولین نمایش جهانی خود را در بخش آثار کلاسیک جشنواره فیلم کن در تاریخ ۱۷ ماه می سال ۲۰۲۵ (27 اردیبهشت 1404) تجربه کرد.
مستند مادر من «جین» در جشنواره کن، نامزد دریافت جایزه L’Œil d’or شد. این اثر در تاریخ ۲۰ ماه جون سال ۲۰۲۵ (30 خرداد 1404) به صورت محدود در سینماها اکران شد و در تاریخ ۲۷ ماه جون سال ۲۰۲۵ (6 تیر 1404) از طریق “HBO” و “Max” منتشر شد.
این مستند به بررسی زندگی و میراث مادر «ماریسکا هارگیتای»، به نام «جین منسفیلد»، ستاره هالیوود میپردازد که در سن ۳۴ سالگی، زمانی که «ماریسکا» تنها سه سال داشت، در یک تصادف رانندگی به طرز غمانگیزی درگذشت.
در این مقاله از بخش سبک زندگی مجله اُکالا، به معرفی بهترین مستندهای 2025 پرداختیم.
منبع: rottentomatoes

آرمان صالحی هستم نویسنده، عضو انجمن روزنامهنگاران تهران و مترجم مجله اُکالا