طرز تهیه کلوچه خرمایی به روش خانگی برای افطاری

مناسب برای

6 نفر

سطح

متوسط

زمان آماده‌سازی

30 دقیقه

زمان پخت

15 تا 20 دقیقه

«کلوچه خرمایی» یکی از انواع کلوچه خوشمزه و نوعی شیرینی سنتی ایرانی است که در شهرهای مختلف ایران پخت می‌شود. داخل کلوچه خرمایی با مخلوطی از خرما، ادویه‌های معطری مانند دارچین و هل و در صورت تمایل، مغز گردو پر می‌شود. رسپی این کلوچه لذیذ و مقوی اصالتا به شهر کرمان تعلق دارد؛ اما با تفاوت اندکی در دستور پخت آن را در شهرهای دزفول، زابل و سیستان هم درست کرده و به عنوان میان‌وعده یا برای افطاری یا حتی در سفره صبحانه و عصرانه هم سرو می‌کنند. در این مطلب از مجله اکالا با طرز تهیه کلوچه خرمایی به روش خانگی با 3 شیوه گوناگون آشنا می‌شوید.

نگاهی سریع به طرز تهیه

برای درست کردن کلوچه خرمایی، ابتدا شیر ولرم را با خمیرمایه و کمی شکر فعال کنید. تخم‌مرغ و شکر را هم بزنید و روغن، وانیل، هل و نمک را اضافه کنید. خمیرمایه فعال شده را بیفزایید.

سپس، آرد الک ‌شده را اضافه کنید و خمیر را ورز دهید. سپس، خمیر را استراحت دهید تا حجم آن دو برابر شود. مایه میانی با استفاده از خرما، کره، دارچین، هل و گردو درست کنید.

پس از چانه‌گیری خمیر، مقداری از مایه میانی را وسط چانه‌ها بگذارید و کلوچه خرمایی را فرم دهید. در ادامه، کلوچه‌ها را در فر گرم بپزید.

رسپی این کلوچه خوشمزه و سنتی را در ادامه با جزئیات کامل می‌خوانید.

مواد لازم برای کلوچه خرمایی خانگی برای 6 نفر

مواد میانی

مرحله اول: خمیرمایه را فعال کنید

ابتدا شیر را گرم کنید تا ولرم و هم‌دمای بدن باشد. دمای شیر باید به حدود 35 تا 40 درجه سانتی‌گراد برسد.

توجه داشته باشید، شیر را نباید داغ کنید؛ وگرنه خمیرمایه از بین می‌رود و فعال نمی‌شود.

سپس، خمیرمایه فوری را همراه با 1 قاشق غذاخوری شکر داخل شیر بریزید و به آرامی هم بزنید.

این ترکیب را 8 تا 10 دقیقه در جای گرم بگذارید تا روی آن کف کند و حباب بزند؛ اگر بعد از این مدت کف نکرد، یعنی خمیرمایه خراب است و باید تعویض شود.

مرحله دوم: مایه تخم‌مرغی را درست کنید

در فاصله به عمل آمدن خمیرمایه، یک عدد تخم‌مرغ را با باقی‌مانده شکر به مدت 7 دقیقه با همزن دستی یا 2 دقیقه با دور تند همزن برقی بزنید. این مایه تخم‌مرغی باید کمی روشن و کشدار شود.

سپس، روغن مایع، وانیل، هل آسیاب ‌شده و نمک را اضافه کنید و 30 ثانیه دیگر هم بزنید تا ترکیب یکنواختی ایجاد شود.

مرحله سوم: خمیرمایه فعال شده را اضافه کنید

حالا مخلوط خمیرمایه فعال شده را به مایه تخم‌مرغی اضافه کنید. این ترکیب را به آرامی با لیسک هم بزنید تا کاملا یکدست شود.

مرحله چهارم: آرد را اضافه کنید

آرد را 2 بار الک کنید تا کاملا پوک و سبک شود. سپس، آرد الک شده را در 3 مرحله به مایه کلوچه خرمایی اضافه کنید.

هر بار پس از افزودن بخشی از آرد، خمیر را با لیسک فولد کنید تا خمیر کلوچه خرمایی جمع شود.

وقتی خمیر شکل گرفت، آن را به مدت 8 تا 10 دقیقه روی سطح کار ورز دهید تا کاملا نرم، لطیف و کمی چسبناک باشد.

دقت کنید، خمیر کلوچه خرمایی نباید بیش از اندازه سفت شود. اگر خمیر بیش از حد چسبناک بود، فقط 1 تا 2 قاشق غذاخوری آرد اضافه کنید.

در نهایت، باید خمیری نرم و انعطاف‌پذیر داشته باشید که به دست نچسبد اما خشک هم نباشد.

مرحله پنجم: خمیر کلوچه خرمایی را استراحت دهید

سطح داخلی کاسه مناسبی را چرب کنید و خمیر را داخل این کاسه بگذارید.

روی کاسه را با سلفون یا پارچه تمیز بپوشانید. این کاسه را 60 تا 90 دقیقه در جای نسبتا گرم بگذارید تا خمیر استراحت کند و حجم خمیر دو برابر شود.

اگر محیط سرد باشد، ممکن است لازم باشد زمان استراحت خمیر را تا 120 دقیقه هم افزایش دهید.

بیشتر بخوانید: طرز تهیه کلوچه زنجبیلی خانگی

مرحله ششم: مایه میانی را درست کنید

در فاصله استراحت خمیر، خرمای بدون پوست و هسته را کاملا له کنید.

سپس، کره را در تابه مناسبی بریزید و روی حرارت ملایم بگذارید تا ذوب شود.

خرمای له شده را نیز در این تابه بریزید و حدود 3 تا 5 دقیقه تفت دهید تا بافت خرما کاملا یکدست و خمیری شود.

سپس، باید دارچین، هل و در صورت تمایل مغز گردوی خرد شده را نیز به تابه اضافه کنید. این مواد را یک دقیقه دیگر هم بزنید.

حرارت را خاموش کنید و اجازه دهید مایه میانی کلوچه خرمایی کاملا خنک شود؛ وگرنه خمیر کلوچه شل و وارفته می‌شود.

مرحله هفتم: کلوچه خرمایی را فرم دهید

بعد از گذشت زمان لازم برای استراحت، خمیر کلوچه خرمایی را حدود 30 ثانیه فشار دهید تا هوای اضافی آن خارج شود.

این خمیر را به 12 قسمت مساوی تقسیم کنید تا هر یک از چانه‌ها حدود 60 تا 70 گرم وزن داشته باشند.

هر چانه را با دست یا وردنه کوچک باز کنید و 1 قاشق غذاخوری از مایه میانی وسط خمیر باز شده بگذارید. سپس، لبه‌های خمیر را جمع کنید و کاملا ببندید.

مرحله هشتم: کلوچه خرمایی را دوباره استراحت دهید

در این مرحله ابتدا فر را با دمای 180 درجه سانتی‌گراد روشن کنید تا گرم شود.

سپس، کلوچه‌های فرم گرفته را روی سطح کار بگذارید و با دست کمی فشار دهید تا اندکی پهن شوند.

در صورت تمایل، می‌توانید با چنگال یا مهر شیرینی روی کلوچه خرمایی طرح بیندازید.

روی کلوچه‌ها را با یک پارچه نازک مرطوب بپوشانید و به مدت 15 تا 20 دقیقه استراحت دهید تا کلوچه خرمایی پف کند.

توجه داشته باشید، دستمال نباید خیلی سنگین یا بیش از حد مرطوب باشد که روی خمیر بچسبد؛ کافی است سطح کلوچه‌ها را بپوشاند و تماس با هوای خنک یا خشک محیط را کم کند.

مرحله نهم: کلوچه خرمایی را بپزید

پس از گذشت این مدت، سینی فر را کاغذ روغنی بکشید و کلوچه‌ها را با فاصله روی این سینی بچینید.

در صورت تمایل، می‌توانید کلوچه‌ها را با ترکیب یک عدد زرده تخم‌مرغ و یکی دو قاشق شیر رومال کنید.

سینی را در طبقه میانی فر گرم بگذارید و کلوچه خرمایی را برای 15 تا 20 دقیقه بپزید تا زیر کلوچه‌ها طلایی شود.

اگر دوست دارید سطح بیرونی کلوچه کمی طلایی شود می‌توانید فر را به مدت 1 تا 2 دقیقه روی حالت گریل بگذارید.

مرحله دهم: کلوچه‌ها را خنک و نگهداری کنید

بعد از خارج کردن از فر، اجازه دهید کلوچه‌ها برای 5 دقیقه روی سینی فر بمانند تا حرارت‌شان کمی برطرف شود.

سپس، کلوچه‌ها را روی توری فلزی بگذارید تا خنک شوند.

شما می‌توانید این کلوچه خرمایی خوشمزه را تا 3 روز در دمای محیط و تا یک ماه در فریزر داخل ظرف دربسته نگهداری کنید.

طرز تهیه کلوچه خرمایی فوری

برای درست کردن کلوچه خرمایی فوری، در دستور بالا به جای خمیرمایه باید از 2 قاشق چای‌خوری بیکینگ پودر استفاده کنید.

سپس باید آرد، تخم‌مرغ، شکر، روغن، بیکینگ‌ پودر، نمک، وانیل و هل را با هم مخلوط کنید تا خمیر نرم و لطیفی ایجاد شود. این خمیر را کمی ورز دهید و به چانه‌های کوچک تقسیم کنید. باقی مراحل را درست مانند دستور اصلی دنبال کنید.

طرز تهیه کلوچه خرمایی در توستر

روش درست کردن کلوچه خرمایی در توستر درست مشابه همان چیزی است که در رسپی اصلی گفتیم؛ با این تفاوت که این بار باید سینی توستر را کمی چرب کنید یا با کاغذ روغنی بپوشانید.

کلوچه‌ها را روی این سینی بچینید و برای 15 تا 20 دقیقه داخل توستر بگذارید. دمای توستر را روی حالت متوسط تنظیم کنید.

بیشتر بخوانید: طرز تهیه کلوچه پرتقالی

نکات و فوت‌وفن های طرز تهیه کلوچه خرمایی به روش خانگی

در ادامه، به چند نکته طلایی برای درست کردن و خوشمزه‌تر شدن این شیرینی سنتی آشنا می‌شوید. با ما همراه باشید.

• برای فعال کردن خمیرمایه، دمای شیر باید حدود 35 تا 40 درجه سانتی‌گراد و تقریبا هم‌دما با بدن باشد تا خمیرمایه به خوبی عمل کند و خراب نشود.
• خمیرمایه و شکر را در شیر ولرم بریزید و مخلوط کنید؛ اجازه دهید 8 تا 10 دقیقه در جای گرم بماند و کف کند تا از تازگی و فعال بودن خمیرمایه مطمئن شوید.
• تخم‌مرغ و شکر را قبل از اضافه کردن روغن و چربی به خوبی هم بزنید تا مایه روشن و کشداری ایجاد شود. با این کار، بافت خمیر کلوچه لطیف‌تر می‌شود.
• آرد را حتما 2 بار الک کنید تا بافت خمیر بعد از پخت نرم شود.
• خمیر کلوچه را بیش از حد ورز ندهید؛ وگرنه سفت و خشک می‌شود.
• خمیر کلوچه را به مدت 60 دقیقه در جای گرم استراحت دهید تا حجم آن دو برابر شود.
• مایه میانی را کاملا خنک کنید و سپس، داخل خمیر کلوچه بگذارید.
• خمیر کلوچه را در ابعاد و وزن یکسان چانه‌گیری کنید تا بعدا به صورت یکنواخت بپزند.
• بعد از فرم دادن، کلوچه‌ها را با پارچه نازک و کمی مرطوب بپوشانید و برای بار دوم استراحت دهید تا موقع پخت، بهتر پف کنند.
• رومال کردن کلوچه با زرده تخم‌مرغ و کمی شیر موجب براق شدن سطح و ایجاد رنگ طلایی جذاب می‌شود؛ اما انجام این کار ضروری نیست و بدون آن هم کلوچه‌ها پخته و خوشمزه می‌شوند.
• کلوچه‌ها را با فاصله روی سینی فر بچینید تا حرارت یکنواخت پخش شود و زیر کلوچه‌ها طلایی شوند.
• پس از پخت، اجازه دهید کلوچه‌ها چند دقیقه داخل سینی فر بمانند تا حرارت‌شان را کمی از دست دهند و رطوبت اضافی از بین برود. سپس، کلوچه‌ها را روی توری فلزی بگذارید تا خنک شوند.
• برای جلوگیری از خشک شدن کلوچه‌ها، می‌توانید در فاصله خنک شدن آن‌ها را در دستمال پارچه‌ای بپیچید.
• کلوچه خرمایی را داخل ظرف دربسته نگهداری کنید تا به مدت 3 روز در دمای محیط و یک ماه در فریزر کاملا سالم بمانند. در صورت فریزر کردن، کلوچه‌ها را قبل از سرو کمی در دمای محیط بگذارید.
• طرز تهیه کلوچه خرمایی زابلی و طرز تهیه کلوچه خرمایی سیستانی هم درست مانند کلوچه کرمانی است؛ با این تفاوت که با مقدار کمی خمیرمایه درست می‌شود و بافت خشک‌تر و ماندگارتری دارد. خمیر این کلوچه خرمایی بیشتر شبیه نان است و به طور سنتی در تنور پخته می‌شود.
• طرز تهیه کلوچه خرمایی دزفولی هم شبیه همان چیزی است که در رسپی اصلی برایتان گفتیم؛ با این تفاوت که خمیر آن را اغلب بدون خمیرمایه یا با مقدار کم خمیرمایه درست می‌کنند. این نوع کلوچه خرمایی با مقدار بیشتری دارچین و هل و گاهی زیره آماده می‌شود.
• طرز تهیه کلوچه خرمایی عربی نیز مشابه کلوچه خرمایی کرمانی است که در رسپی اصلی شرح دادیم. با این تفاوت که برای درست کردن از خمیرمایه یا بیکینگ پودر استفاده نمی‌کنند. بنابراین، این شیرینی بیشتر شبیه یک شیرینی خشک یا نیمه‌خشک با بافت نرم و چسبنده است.
• در طرز تهیه کلوچه خرمایی ساده، میان چانه‌های خمیر فقط با خرمای له شده بدون ادویه یا مغز گردو پر می‌شود.
• در طرز تهیه کلوچه خرمایی با روغن مایع، به جای کره باید از یک قاشق غذاخوری روغن مایع استفاده کنید.

در این مطلب از بخش آشپزی اکالا با طرز تهیه کلوچه خرمایی به روش خانگی با 3 شیوه مختلف آشنا شدید. این شیرینی خوشمزه و مقوی را درست کرده و برای افطار یا حتی به عنوان میان‌وعده یا در سفره صبحانه و عصرانه سرو کنید.