۵ روش آمادهسازی ذهن برای موقعیتهای اضطراری
قرار گرفتن در شرایط بحرانی، خصوصا اگر برای آن از پیش آمادگی نداشته باشید، میتواند آسیبزا و خطرناک باشد. به همین دلیل بهتر است قبل از این که در چنین شرایطی قرار بگیرید، خود را از نظر ذهنی برای آن آماده کنید. در این مطلب از مجله اکالا با ۵ روش آمادهسازی ذهن برای موقعیتهای اضطراری آشنا خواهیم شد.
این ۵ روش شامل تصویرسازی ذهنی برای موقعیتهای خطرناک، تمرین تنفس عمیق برای آرام شدن، آموزش تصمیمگیری سریع در فشار بالا، شناخت احساسات و کنترل هیجانی و تقویت حس کنترل و خودکارآمدی میشوند. در ادامه با هر یک از این روشها آشنا خواهیم شد.
روشهای آمادهسازی ذهن برای موقعیتهای اضطراری
زندگی همیشه طبق برنامه پیش نمیرود. گاهی شرایطی پیش میآید که انتظارش را نداریم. در این موقعیتها، آمادگی ذهنی نقش مهمی در نجات خود و خانوادهمان دارد.
در ادامه، پنج روش ساده و مؤثر را معرفی میکنیم که به شما کمک میکنند ذهنتان را برای چنین شرایطی آماده نگه دارید.
۱. تصویرسازی ذهنی برای موقعیتهای خطرناک
یکی از سادهترین راهها برای آمادگی ذهنی، این است که خودتان را در شرایط اضطراری تصور کنید.
مثلاً تصور کنید اگر زلزله بیاید و شما در آشپزخانه باشید، چه کاری باید انجام دهید؟ از کجا خارج شوید؟ بچهها کجا هستند؟ این تمرین ساده باعث میشود ذهن شما از قبل مسیرهایی برای واکنش پیدا کند.
تصویرسازی ذهنی کمک میکند هنگام وقوع حادثه، دچار وحشت نشوید و سریعتر عمل کنید. این کار را میتوانید هر هفته یکبار با اعضای خانواده انجام دهید و نقش هر کس را مشخص کنید. حتی میتوانید بازیاش کنید تا برای بچهها هم آموزنده و جذاب باشد.
تحقیقات نشان دادهاند که مغز ما تفاوت زیادی بین تجربه واقعی و تجربه تصویرسازی شده قائل نیست. وقتی افراد بارها در ذهن خود یک سناریوی خطرناک را تمرین میکنند (مثل زلزله، آتشسوزی یا حمله)، مغز برای آن وضعیت آشنا میشود و در موقعیت واقعی اضطراب کمتری تجربه میکند و واکنش مؤثرتری نشان میدهد.
بیشتر بخوانید: مدیتیشن سکوت ذهن؛ برای رسیدن به آرامش
۲. تمرین تنفس عمیق برای آرام شدن
در شرایط اضطراری اولین چیزی که ممکن است سراغ آدم بیاید، نفستنگی یا تپش قلب شدید است. اما اگر یاد بگیریم چطور نفس عمیق بکشیم، خیلی زودتر میتوانیم آرام شویم.
یک روش ساده این است که چهار شماره دم بگیرید، هفت شماره نفس را نگه دارید و هشت شماره بازدم کنید.
تمرین این نوع تنفس حتی در روزهای عادی، بدن را به حالت آرامتری میبرد. وقتی این روش را بلد باشید، در زمان بحران هم بهتر میتوانید تصمیم بگیرید و کارهای لازم را انجام دهید. مهمتر از همه این که میتوانید به فرزندانتان هم آرامش منتقل کنید.
۳. آموزش تصمیمگیری سریع در فشار بالا
ممکن است فکر کنید تصمیمگیری در بحران فقط برای نیروهای امدادی است، اما در واقع همه ما به آن نیاز داریم.
مثلاً فرض کنید فرزندتان دستش را سوزانده یا برق خانه قطع شده؛ در این شرایط چه میکنید؟ اگر از قبل سناریوهای مختلف را در ذهنتان مرور کرده باشید، میتوانید خیلی سریع و بدون ترس تصمیم بگیرید.
به عنوان مثال در یک آتشسوزی یا زلزله، ثانیهها اهمیت دارند. تمرین این مهارت، به افراد کمک میکند در زمان کوتاه مسیر فرار را انتخاب کرده یا اقدامات نجات را با اولویتبندی مناسب انجام دهند.
بیشتر بخوانید: ۶ نوشیدنی و دمنوش برای خواب بهتر
۴. شناخت احساسات و کنترل هیجانی
در بحرانها ممکن است دچار ترس، عصبانیت یا شوک شویم. شناخت این احساسات و دانستن اینکه آنها طبیعی هستند، قدم اول برای کنترلشان است.
اگر بفهمید که این احساسات بخشی از واکنش بدن به خطر هستند، راحتتر میتوانید با آنها کنار بیایید.
مثلاً اگر ترسیدهاید، به خودتان یادآوری کنید که حق دارید بترسید، اما حالا باید کاری بکنید. حرف زدن با خود بهصورت آرامبخش، نوشیدن آب، یا فقط چند ثانیه مکث میتواند به شما کمک کند که احساساتتان را بهتر مدیریت کنید و کنترل موقعیت را بهدست بگیرید.
فردی که توانایی تشخیص سریع ترس یا اضطراب خود را دارد، میتواند واکنشهای هیجانیاش را بهتر مدیریت کند و مانع از بروز رفتارهای خطرناک یا ناپایدار در شرایط بحرانی شود.
۵. تقویت حس کنترل و خودکارآمدی
یکی از مهمترین چیزهایی که باید در ذهنتان بسازید، این باور است که «من میتوانم از پسش بربیایم». این اعتماد به نفس با آموزش و تمرینهای ساده بهدست میآید. مثلاً یاد گرفتن کمکهای اولیه، دانستن شمارههای ضروری یا داشتن یک کیف اضطراری آماده، حس قدرت به آدم میدهد.
وقتی خودتان را آماده ببینید، در شرایط واقعی هم کمتر دچار استرس میشوید. حتی همین که چندبار مسیر خروج از خانه در زمان بحران را با خانواده تمرین کنید، حس کنترل به شما میدهد. ذهنی که خودش را قوی ببیند، بهتر عمل میکند.
در این مطلب از بخش دانستنی مجله اکالا با ۵ روش آمادهسازی ذهن برای موقعیتهای اضطراری آشنا شدیم. با استفاده از این ۵ روش همواره میتوانید بیشترین آمادگی را برای محافظت از خود و عزیزانتان در شرایط بحرانی داشته باشید.
روانشناسیسبک زندگی
