تنها ماندن نوجوان در خانه؛ از چه سنی مجاز و ایمن است؟
تصمیم به تنها گذاشتن نوجوان در خانه، حتی برای چند ساعت کوتاه، میتواند برای بسیاری از والدین چالشبرانگیز باشد؛ چه برسد به یک شب کامل. آیا او به قوانین خانه پایبند میماند؟ در شرایط پیشبینینشده چه واکنشی نشان میدهد؟ با وجود این نگرانیها، تنها ماندن در خانه میتواند قدمی مهم در مسیر استقلال و مسئولیتپذیری فرزندتان باشد.
در این مقاله از مجله اکالا بررسی میکنیم که تنها ماندن نوجوانان در خانه از چه سنی ایمن است و چطور میتوان آمادگی آنها را برای مدیریت خانه در طول روز یا شب ارزیابی کرد.
تنها گذاشتن نوجوان در خانه، چه در روز و چه در شب، بیش از آنکه به یک عدد مشخص وابسته باشد، به میزان پختگی، مسئولیتپذیری و توانایی او در مدیریت موقعیتهای پیشبینینشده بستگی دارد.
با این حال، بسیاری از کارشناسان معتقدند که ۱۲ تا ۱۳ سالگی میتواند زمان مناسبی برای شروع تنهاییهای کوتاه در طول روز باشد، در حالی که برای تنها ماندن در شب معمولاً سن ۱۶ سالگی پیشنهاد میشود. برای جزئیات بیشتر، تا پایان مقاله با ما همراه باشید.
از چه سنی میتوان نوجوان را در خانه تنها گذاشت؟
همانطور که اشاره شد، پاسخ به این سؤال به عوامل زیادی بستگی دارد؛ از جمله میزان پختگی فرزند شما، حضور یا عدم حضور خواهر و برادر در خانه و موارد دیگر. در ادامه، این موارد را با هم مرور میکنیم.
بلوغ و پختگی نوجوان
بسیار مهم است که میزان رشد عقلی و پختگی فرزندتان را در نظر بگیرید. ممکن است تنها گذاشتن یک نوجوان ۱۲ ساله که رفتار پختهای دارد منطقی باشد، اما همین کار برای یک نوجوان ۱۳ ساله یا بزرگتر که هنوز به پختگی لازم نرسیده و ممکن است خود یا دیگران را به خطر بیندازد، صحیح نیست.
همچنین، به این نکات توجه داشته باشید:
- احساس کودک: صرفنظر از سن، اگر کودکی با تنها ماندن در خانه احساس راحتی نمیکند، هرگز نباید او را تنها گذاشت.
- نیازهای ویژه: اگر فرزند شما نیازهای خاصی (جسمی یا ذهنی) دارد، هنگام تنها گذاشتن او یا سپردن او به خواهر و برادر بزرگتر، حتماً این شرایط را لحاظ کنید.
انجمن ملی پیشگیری از سوءرفتار با کودکان در بریتانیا (NSPCC)، توصیههای زیر را برای حفظ ایمنی فرزندان ارائه میدهد:
- نوزادان و خردسالان: نوزادان، کودکان نوپا و بسیار کوچک را هرگز تنها نگذارید.
- کودکان زیر ۱۲ سال: این کودکان بهندرت توانایی مدیریت شرایط اضطراری را دارند؛ بنابراین نباید برای مدت طولانی در خانه تنها بمانند.
- نوجوانان زیر ۱۶ سال: این گروه سنی نباید شب را به تنهایی در خانه سپری کنند.
نشانههای آمادگی نوجوان برای تنها ماندن در خانه
تنها گذاشتن نوجوان برای چند ساعت (مثلاً زمانی که برای خرید بیرون میروید)، تفاوت زیادی با سپردن مدیریت خانه به او برای یک شب کامل دارد. پیش از اینکه این قدم بزرگ را بردارید، باید فاکتورهای خاصی را بررسی کنید.
محققان دریافتهاند که چون فرآیند بلوغ در هر فرد با سرعت متفاوتی طی میشود، میزان پختگی در نوجوانانِ همسن میتواند کاملاً متفاوت باشد. برخی از ویژگیهای کلیدی که نشاندهنده پختگی نوجوان شماست، عبارتند از:
- توانایی کنترل خواستهها (صبر و خویشتنداری): به عبارت دیگر، نوجوان شما میتواند خواستههایش را تا زمانی که کارهای واجبش را انجام نداده، به تعویق بیندازد. (اول کار، بعد تفریح!)
- مسئولیتپذیری: او باید بتواند کارهای شخصی، تکالیف مدرسه و سایر وظایفش را به صورت مستقل انجام دهد. اگر نوجوان شما از قبل در کارهایی مثل تهیه شام، انجام خریدهای بیرون یا مراقبت از خواهر و برادر کوچکتر کمک میکند، احتمالاً برای تنها ماندن در شب آماده است.
- توانایی مدیریت استرس: نحوه برخورد فرزند شما با تصمیمات سخت یا کارهای اضافی، نشاندهنده سطح پختگی اوست. نوجوانان پخته، استراتژیهای حل مسئله را برای مقابله با استرسهای روزمره یاد گرفتهاند.
- قابل اعتماد بودن: شما باید اطمینان داشته باشید که فرزندتان در بیشتر موقعیتها به تعهداتش پایبند است. داشتن صداقت و خوشقولی، نشانه این است که نوجوان شما در حال تبدیل شدن به یک بزرگسال سلامت و قابل اتکا است.
- مهارت برنامهریزی: وقتی نوجوان در خانه تنهاست، باید بتواند برای اموری مثل تهیه شام، قفل کردن دربها در شب و فعال کردن دزدگیر (در صورت وجود) به درستی برنامهریزی و اقدام کند.
بیشتر بخوانید: چگونه با دختران خود در هر سنی دوست باشیم؟
سؤالاتی که باید پیش از تنها گذاشتن نوجوان، از خود بپرسید
پیش از آنکه خانه را به نوجوانتان بسپارید، این ۶ سوال را از خود بپرسید:
- مدیریت بحران: آیا در شرایطی مثل مصدومیت یا آتشسوزی، توانایی تصمیمگیری منطقی و مستقل را دارد؟
- ناظر بیرونی: آیا فرد معتمدی (همسایه یا فامیل) در نزدیکی شما هست که به او سر بزند؟
- امنیت روانی: آیا فرزندتان از تنهایی در شب نمیترسد؟ (حتی اگر آن را به زبان نیاورد).
- قانونمداری: آیا او در حضور شما به قوانین پایبند است که در غیاب شما هم بتوان به او اعتماد کرد؟
- فشار همسالان: آیا قدرت «نه گفتن» به دوستانی که ممکن است ایده مهمانی در سر داشته باشند را دارد؟
- مسئولیت خواهر و برادر: اگر قرار است از کودکان کوچکتر هم مراقبت کند، آیا از پس این مسئولیت مضاعف برمیآید؟ پیشنهاد میشود در اولین تجربههای تنهاییِ نوجوان، فرزندان کوچکتر را به جای دیگری بفرستید تا او ابتدا تنهایی خودش را تمرین کند
آمادگیهای لازم پیش از تنها گذاشتن نوجوان در خانه
بهترین راهکار این است که مسئولیتها را بهتدریج به او واگذار کنید و با رعایت نکات ایمنی، او را برای این قدم بزرگ آماده کنید؛ برای اینکه فرزندتان در غیاب شما در امنیت کامل باشد، رعایت این موارد ضروری است:
گفتگو و سنجش اعتمادبهنفس
با فرزندتان صحبت کنید تا ببینید آیا خودش از تنها ماندن در شب احساس راحتی میکند یا خیر. تنهایی در شب با تنهایی در روز بسیار متفاوت است؛ پس مطمئن شوید که او قبل از رفتن شما، اعتمادبهنفس کافی دارد.
ارتباطات و دسترسی
- شماره تماس: یک شماره تلفن در اختیارش بگذارید و مطمئن شوید که اگر تماس گرفت، بلافاصله پاسخ میدهید.
- فهرست اضطراری: لیست جداگانهای از افراد مورد اعتماد تهیه کنید تا اگر نتوانست با شما تماس بگیرد، با آنها ارتباط برقرار کند.
- هماهنگی با یک ناظر: از یک همسایه یا خویشاوند بخواهید که به او سر بزند یا دستکم در دسترس باشد تا اگر فرزندتان به چیزی نیاز داشت، به او کمک کند.
- برنامه ارتباطی منظم: تا زمانی که فرزندتان اعتمادبهنفس لازم را پیدا کند، بهطور مرتب به او سر بزنید یا با او تماس بگیرید. همچنین زمانبندی مشخصی برای تماس یا پیام دادن تعیین کنید و به او توضیح دهید که در صورت پاسخ ندادن در ساعت مقرر، چه اقداماتی (مانند اطلاع به همسایه یا پلیس) انجام خواهید داد.
- زمان بازگشت: دقیقاً بگویید چه ساعتی برمیگردید و اصلاً دیر نکنید.
ایمنی محیطی و ابزارها
- اشیاء خطرناک: وسایلی مثل فندک، کبریت و چاقو را از دسترس دور کنید.
- داروها و مواد شیمیایی: تمام داروها و مواد شیمیایی خطرناک را در کابینت قفلدار قرار دهید.
- کمکهای اولیه: اصول اولیه کمکهای اولیه را به او آموزش دهید.
- تمرین مدیریت بحران: دستورالعملهای شفافی بدهید و واکنش در شرایط اضطراری (مثل آتشسوزی) را با او تمرین کنید. سناریوهای مختلف را با هم مرور کنید. از او بپرسید در موقعیتهای خاص چه واکنشی نشان میدهد؛ مثلاً اگر:
- فرد ناشناسی در زد؟
- آژیر دستگاه تشخیص دود به صدا درآمد؟
- یا همسایهای پرسید که آیا والدینت در خانه هستند یا خیر؟
قوانین و رفتارها
- امنیت درب ورودی: به او بسپارید که تحت هیچ شرایطی در را باز نکند یا غریبهها را به خانه راه ندهد.
- مهمان ناخوانده: تاکید کنید که بدون اجازه شما، هیچ دوستی را به خانه دعوت نکند.
- خریدهای آنلاین: مطمئن شوید برای زمانی که نیستید، قرار نیست بستهای درب منزل تحویل داده شود.
- فضای مجازی: از تسلط او به اصول ایمنی کار با اینترنت در غیاب خودتان مطمئن شوید.
- تعیین خطقرمزها: قوانین مشخصی درباره کارهایی که اجازه دارد یا ندارد انجام دهد، وضع کنید.
تغذیه و استفاده از وسایل آشپزخانه
- دسترسی به غذا: مطمئن شوید به مقدار کافی غذا و نوشیدنی سالم دسترسی دارد.
استفاده ایمن از وسایل: اگر اجازه دارد از مایکروویو یا توستر استفاده کند، ایمنی آنها را آموزش دهید؛ برای مثال:- اگر نان در توستر گیر کرد، ابتدا دوشاخه را بکشد و هرگز از چاقو یا چنگال فلزی استفاده نکند (فقط انبر چوبی یا پلاستیکی).
- در مایکروویو هرگز ظروف با لبه فلزی، فویل آلومینیومی یا قاشق و چنگال قرار ندهد و همیشه علامت «قابلیت استفاده در مایکروویو» را چک کند.
بیشتر بخوانید: چگونه با دروغهای کودکمان برخورد کنیم؟
اگر مشکلی پیش آمد، چه باید کرد؟
به خاطر داشته باشید که نوجوانان هنوز بزرگسال نیستند. ممکن است زمانی که شما پیش آنها نیستید، همیشه طبق قوانین پیش نروند یا تصمیمات درستی نگیرند. اگر آنها از اعتماد شما سوءاستفاده کردند و مثلاً مهمانی راه انداختند یا کسی را بدون اجازه دعوت کردند، بدانید که شما اولین والدینی نیستید که با این اتفاق روبرو میشوید.
در صورتی که فرزندتان قوانین را زیر پا گذاشت، دقیقاً همان عواقبی را که پیش از تنهایی با او شرط کرده بودید، اجرا کنید. هرچند احتمالاً از او ناامید خواهید شد (و شاید خود او هم از رفتارش پشیمان باشد)، اما این اتفاق برای او یک تجربه آموزشی بزرگ خواهد بود.
تنها گذاشتن نوجوان در خانه، بیش از هر چیز به اعتماد متقابل و آموزش صحیح بستگی دارد. با رعایت نکات گفته شده در این مقاله از بخش سبک زندگی مجله اکالا، نهتنها امنیت فرزندتان را تأمین میکنید، بلکه فرصتی ارزشمند برای رشد استقلال و مسئولیتپذیری او فراهم خواهید کرد.
من سورین صیادی هستم. سالهاست که شور و اشتیاق من به نوشتن، بخش بزرگی از زندگیام بوده و خیلی خوشحالم که میتونم با نوشتن درباره موضوعات متنوعی مثل سینما، آشپزی و سبک زندگی، دیدگاهها و تجربیاتم رو با شما به اشتراک بگذارم.
