طرز تهیه دال عدس پلو اصیل جنوبی؛ خوشمزه و مجلسی

«دال عدس پلو» یکی از غذاهای خوش‌عطر و متفاوت جنوبی است که در مناطق مختلف جنوب ایران با ترکیبات متنوعی درست می‌شود. در این مطلب از مجله اکالا با طرز تهیه دال عدس پلو مجلسی با کوفته قلقلی آشنا می‌شوید.

نگاهی سریع به طرز تهیه

برای درست کردن این غذای خوشمزه جنوبی، پیاز را تفت دهید و زردچوبه و فلفل سیاه اضافه کنید. دال عدس پخته شده را به پیاز داغ اضافه کنید و کمی تفت دهید.

برنج را آبکش کنید و همراه با مخلوط دال عدس و پیاز داغ به صورت لایه‌لایه در قابلمه بریزید و دم بگذارید. کوفته قلقلی‌ها را نیز سرخ کنید و کنار بگذارید تا بعدا روی این غذا قرار دهید.

در ادامه، با طرز تهیه دال عدس پلو مجلسی با کوفته قلقلی به صورت مرحله به مرحله آشنا می‌شوید.

مواد لازم برای دال عدس پلو با گوشت چرخ کرده برای ۴ نفر

مواد لازم	مقدار مورد نیاز
برنج	۴ پیمانه
دال عدس	۱.۵ پیمانه
گوشت چرخ کرده	۳۰۰ گرم
پیاز متوسط	۳ عدد
آرد سوخاری	۲ قاشق غذاخوری
زعفران دم‌کرده غلیظ (اختیاری)	۲ قاشق غذاخوری
جعفری تازه (خرد شده)	۱ قاشق غذاخوری
ریحان تازه (خرد شده)	۱ قاشق غذاخوری
شنبلیله تازه (خرد شده)	۱ قاشق غذاخوری
زردچوبه	۱ قاشق چای‌خوری
فلفل سیاه	نصف قاشق چای‌خوری
نمک	به مقدار لازم
روغن	به مقدار لازم

مرحله اول: برنج را خیس کنید

ابتدا برنج را به خوبی با آب سرد بشویید تا آب برنج نسبتا زلال شود. برنج شسته شده را در کاسه بزرگی بریزید و مقداری آب ولرم روی آن بریزید.

حدود ۱ قاشق غذاخوری نمک به آب اضافه کنید و اجازه دهید برنج حدود ۱ تا ۲ ساعت (بسته به نوع برنج) خیس بخورد.

مرحله دوم: دال عدس را آماده کنید

دال عدس پاک شده را چند بار با آب سرد بشویید. دال عدس شسته شده را در قابلمه مناسبی بریزید و حدود ۲.۵ تا ۳ پیمانه آب اضافه کنید.

قابلمه را روی حرارت متوسط بگذارید و اجازه دهید دال عدس حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه بپزد و نرم شود؛ اما له نشود.

در هنگام پخت، کف ایجاد شده بر روی سطح آب را با قاشق بردارید و دور بریزید. دال عدس پخته شده را آبکش کنید و کنار بگذارید.

نکته: دال عدس به مراتب سریع‌تر از عدس معمولی می‌پزد. بنابراین، روند پخت آن را مرتب بررسی کنید تا له نشود.

بیشتر بخوانید: طرز تهیه عدس پلو مجلسی با گوشت و کشمش

مرحله سوم: گوشت قلقلی را آماده کنید

یکی از پیازها را پوست بگیرید و رنده کنید. پیاز رنده شده را با دست کمی فشار دهید تا آب اضافی آن گرفته شود.

گوشت چرخ کرده را در کاسه مناسبی بریزید و پیاز رنده شده، آرد سوخاری، کمی نمک، فلفل سیاه و زردچوبه به آن اضافه کنید. جعفری، ریحان و شنبلیله تازه و خرد شده را نیز بیفزایید.

مواد را حدود ۳ تا ۵ دقیقه به خوبی ورز دهید تا مایه کوفته قلقلی کاملا یکدست و منسجم شود. سپس، گلوله‌هایی کمی کوچک‌تر از گردو از مایه گوشت بردارید و کف دست بغلتانید تا کاملا گرد و یکدست شوند.

نکته: کوفته‌ها را خیلی بزرگ درست نکنید؛ کوفته‌های کوچک‌تر نه تنها ظاهر مجلسی‌تری دارند بلکه سریع‌تر و یکنواخت‌تر می‌پزند.

مرحله چهارم: کوفته قلقلی‌ها را سرخ کنید

مقداری روغن را در تابه مناسبی بریزید و روی حرارت متوسط بگذارید تا گرم شود. کوفته قلقلی‌ها را داخل تابه بچینید و حدود ۸ تا ۱۰ دقیقه روی حرارت متوسط سرخ کنید تا طلایی شوند.

در این مدت، کوفته‌ها را مرتب زیر و رو کنید تا همه قسمت‌های آن‌ها به یک اندازه برشته شود. پس از آماده شدن، کوفته قلقلی‌ها را از تابه خارج کنید و کنار بگذارید.

نکته: حرارت را بیش از حد زیاد نکنید؛ چون سطح کوفته‌ها خیلی زود تیره می‌شود و ممکن است داخل آن‌ها هنوز مغزپخت نشده باشد.

مرحله پنجم: پیاز داغ را آماده کنید

دو عدد پیاز باقی‌مانده را به صورت خلالی نازک برش بزنید. مقداری روغن را در تابه تمیزی بریزید و پیازها را روی حرارت متوسط تفت دهید تا طلایی و سبک شوند. زردچوبه را اضافه کنید و ۳۰ ثانیه با پیاز تفت دهید. سپس، فلفل سیاه را اضافه کنید.

مرحله ششم: مخلوط دال عدس و پیاز داغ را آماده کنید

دال عدس پخته شده را نیز به پیاز داغ اضافه کرده و به آرامی مخلوط کنید. مواد را حدود ۲ تا ۳ دقیقه روی حرارت ملایم تفت دهید تا طعم پیاز و ادویه‌ها به خورد دال عدس برود.

اگر دال عدس آب اضافی دارد، اجازه دهید آب آن کاملا تبخیر شود. سپس، حرارت را خاموش کنید.

مرحله هفتم: برنج را آبکش کنید

یک قابلمه بزرگ را پر از آب کنید و روی حرارت زیاد قرار دهید تا بجوشد. حدود ۲ قاشق غذاخوری نمک هم به آب در حال جوش اضافه کنید. آب برنج خیس خورده را خالی کنید و خود برنج را در قابلمه داخل آب جوش بریزید.

برنج را حدود ۶ تا ۸ دقیقه بجوشانید تا دندان‌گیر شود؛ البته زمان دقیق به نوع برنج بستگی دارد. یک دانه برنج را بردارید و با انگشت فشار دهید؛ سطح برنج باید نرم شود و مرکز آن هنوز کمی سفت باشد. در این مرحله از طرز تهیه دال عدس با پلو، برنج را آبکش کنید.

نکته: در هنگام آبکش کردن، برنج نباید کاملا پخته شده باشد؛ چون قرار است در هنگام دم کشیدن دوباره حرارت ببیند.

مرحله هشتم: دال عدس پلو را لایه‌بندی کنید

قابلمه را روی حرارت متوسط بگذارید و مقداری روغن داخل آن بریزید. کف قابلمه را ته‌دیگ دلخواه بگذارید. سپس، یک لایه برنج روی ته‌دیگ بریزید؛ روی برنج مقداری از مخلوط دال و پیاز داغ اضافه کنید. این کار را تا زمانی ادامه دهید که همه مواد تمام شوند.

در صورت تمایل، زعفران دم‌کرده را نیز روی دال عدس پلو بریزید و با دسته قاشق چند سوراخ روی برنج ایجاد کنید تا بخار بهتر در قابلمه جریان داشته باشد.

بیشتر بخوانید: طرز تهیه ته چین عدس پلو با گوشت چرخ‌‌کرده

مرحله نهم: دال عدس پلو را دم بگذارید

درب قابلمه را با دم‌کنی بپوشانید و روی قابلمه قرار دهید. ابتدا حدود ۵ دقیقه حرارت را متوسط رو به زیاد کنید تا داخل قابلمه بخار ایجاد شود.

سپس، حرارت را کاملا ملایم کنید و اجازه دهید دال عدس پلو حدود ۳۵ تا ۴۰ دقیقه دم بکشد. در ۱۰ دقیقه پایانی می‌توانید کمی کره یا روغن روی برنج بریزید تا غذا خوش‌عطرتر و لطیف‌تر شود.

در این مدت، درب قابلمه را بی‌دلیل باز نکنید و برنج را هم نزنید.

مرحله دهم: دال عدس پلو را سرو کنید

پس از دم کشیدن، دال عدس پلو را در ظرف سرو بکشید و کوفته قلقلی‌ها را روی برنج بچینید. دال عدس پلو اصیل جنوبی را می‌توانید همراه ماست، سالاد شیرازی، سبزی خوردن یا انواع ترشی سرو کنید.

نکات و فوت‌وفن های طرز تهیه دال عدس پلو اصیل جنوبی

در ادامه، به چند نکته مهم برای درست کردن این غذای خوشمزه و مجلسی اشاره خواهیم کرد. با ما همراه باشید.

• دال عدس را فقط به اندازه‌ای بپزید که نرم شود و شکل خود را تا حدود زیادی حفظ کند. در غیر این صورت، غذا در هنگام دم کشیدن حالت خمیری و شفته پیدا می‌کند.
• آب دال عدس پخته شده قبل از اضافه کردن به پیاز داغ باید کاملا گرفته شود.
• آب پیاز رنده شده را حتما بگیرید تا مایه کوفته قلقلی بیش از حد شل نشود.
• مقدار کنترل شده آرد سوخاری به انسجام مایه کوفته قلقلی کمک می‌کند؛ اما مقدار آرد سوخاری را زیاد در نظر نگیرید تا کوفته‌ها خشک و سفت نشوند.
• کوفته قلقلی‌ها را کوچک درست کنید تا به خوبی مغزپخت شوند و ظاهر مجلسی‌تری داشته باشند.
• سبزی‌های معطر را کاملا ریز کنید تا بافت غذا را تحت تاثیر قرار ندهند.
• دال عدس و برنج را هنگام لایه‌بندی زیاد هم نزنید تا خرد نشوند.
• ابتدا اجازه دهید قابلمه حدود ۵ دقیقه بخار کند، سپس حرارت را ملایم کنید و دال عدس پلو را روی شعله کم بپزید تا ته نگیرد و برنج به آرامی دم بکشد.
• اگر طعم تندی را می‌پسندید، می‌توانید مقداری پودر یا پرک فلفل قرمز نیز به مایه میانی دال عدس پلو اضافه کنید.
• بسته به ذائقه، می‌توانید نصف قاشق چای‌خوری پودر دارچین و نصف قاشق چای‌خوری پودر زیره سبز را نیز به مخلوط دال عدس و پیاز اضافه کنید.

در این مطلب از بخش آشپزی اکالا با طرز تهیه دال عدس پلو اصیل جنوبی با کوفته قلقلی آشنا شدید؛ یک غذای خوشمزه و مجلسی که طعم و عطر متفاوتی دارد و گزینه مناسبی برای ناهار یا شام خانوادگی و حتی پذیرایی از مهمان‌ها به حساب می‌آید.

سوالات متداول

در ادامه، به پرتکرارترین پرسش‌ها درباره روش درست کردن و خوشمزه‌تر شدن این غذای اصیل جنوبی پاسخ می‌دهیم:

آیا می‌توانیم دال عدس پلو را بدون گوشت چرخ کرده درست کنیم؟

بله، شما می‌توانید دال عدس پلو را به صورت ساده بدون کوفته قلقلی نیز درست کنید. در این صورت، میزان پیاز داغ را بیشتر در نظر بگیرید. در صورت تمایل، می‌توانید دال عدس پلو را با مرغ یا حتی با نیمرو میل کنید.

آیا می‌توانیم دال عدس پلو را به صورت کته درست کنیم؟

بله. برای درست کردن دال عدس پلو به صورت کته باید دال عدس را جداگانه بپزید و آبکش کنید. سپس، برنج شسته شده را با مقدار آب مناسب کته داخل قابلمه بریزید و دال عدس پخته شده را نیز اضافه کنید. چون دال عدس پخته شده مقداری رطوبت دارد، آب را بیش از حد اضافه نکنید تا برنج شفته نشود.

آشپزیغذاهای سنتی