۱۱ خواص ماچا؛ از افزایش انرژی تا تقویت سلامت بدن
ماچا نوعی چای سبز ژاپنی است که برخلاف چایهای معمولی (که تنها عصاره برگ آنها دم میکشد و خود برگ دور انداخته میشود)، تمام برگ آن بهصورت پودرشده مصرف میشود. همین ویژگی باعث شده تا این نوشیدنی دوز به مراتب بالاتری از مواد مغذی، کافئین و آنتیاکسیدانها را به بدن برساند.
این ترکیبات ارزشمند نه تنها با تامین انرژی پایدار، بهبود عملکرد مغز و کاهش استرس به ارتقای سلامت روزمره کمک میکنند، بلکه با محافظت از کبد و قلب، کمک به سلامت استخوانها، گوارش و تنظیم قند خون، پیشگیری احتمالی از سرطان و کنترل وزن، نقش مهمی در سلامت بلندمدت بدن ایفا میکنند.
با ما همراه باشید تا در ادامه این مقاله از مجله اکالا، بیشتر به خواص بینظیر ماچا بپردازیم.
خواص ماچا
چای ماچا فقط یک نوشیدنی خوشرنگ با طرز تهیه آسان نیست؛ بلکه خواص فوقالعادهای برای سلامت جسم و ذهن دارد. در ادامه، ۱۱ مورد از مهمترین فواید ماچا را با هم بررسی میکنیم:
۱. سرشار از آنتیاکسیدانها
ماچا غنی از کاتچین است؛ ترکیب گیاهی ارزشمندی که نقش آنتیاکسیدان طبیعی را ایفا میکند. آنتیاکسیدانها با خنثیسازی رادیکالهای آزاد مضر، مانع آسیب سلولی و بروز بیماریهای مزمن میشوند.
اگرچه برگهای ماچا به دلیل پرورش در سایه، هنگام برداشت کاتچین کمتری دارند، اما حل کردن پودر آن در آب، ۳ برابر کاتچین بیشتری آزاد میکند. بنابراین، افزودن این نوشیدنی به رژیم غذایی میتواند از تخریب سلولها جلوگیری کرده و خطر ابتلا به بیماریهای مزمن را کاهش دهد.
۲. افزایش و پایداری انرژی
چای ماچا به دلیل داشتن کافئین، یک محرک طبیعی مناسب برای افزایش هوشیاری، کاهش خستگی و بهبود انرژی بدن است. کافئین موجود در ماچا بیشتر از چای سبز معمولی و کمتر از قهوه است؛ اما برخلاف قهوه، باعث بیقراری یا افت ناگهانی انرژی نمیشود.
تاثیرات انرژیبخشی ماچا معمولاً ۳۰ تا ۶۰ دقیقه پس از مصرف آغاز شده و به شکلی ملایم و پایدار در طول روز حفظ میشود.
۳. بهبود عملکرد مغز
ماچا به دلیل داشتن ترکیبات ارزشمندی مانند کافئین، ال-تیانین، کلروفیل و آنتیاکسیدانها (کاتچین)، یک سوخت فوقالعاده برای مغز است. این نوشیدنی با ترکیب همزمان کافئین و ال-تیانین، علاوه بر افزایش تمرکز، حافظه و سرعت واکنش، انرژی پایدار ایجاد کرده و جلوی افت ناگهانی انرژی (که معمولاً بعد از مصرف کافئین رخ میدهد،) را میگیرد.
همچنین پژوهشها نشان میدهند مصرف ماچا به تقویت حافظه و عملکرد شناختی در سالمندان (بهویژه زنان) کمک کرده و با خاصیت آنتیاکسیدانی خود، نقش موثری در پیشگیری از بیماریهای عصبی مثل آلزایمر و پارکینسون ایفا میکند.
۴. کاهش استرس
اسید آمینه ال-تیانین موجود در ماچا نقش مهمی در آرامش سیستم عصبی دارد. این ماده با افزایش ترشح پیامرسانهای آرامبخش در مغز، به تسکین ذهن و کاهش استرس و اضطراب کمک میکند.
البته میزان اثربخشی ماچا به اصالت و کیفیت پرورشش بستگی دارد. در روش سنتی ژاپن، بوتههای چای قبل از برداشت در سایه نگهداری میشوند تا سطح ال-تیانین آنها به حداکثر برسد. متأسفانه ماچاهای صنعتی و بیکیفیت معمولاً فاقد این فرآیند هستند و خواص ضد استرس کمتری دارند.
بیشتر بخوانید: خوراکیهای جادویی برای روزهای پراسترس
۵. کمک به محافظت از کبد
کبد نقشی حیاتی در سمزدایی، پردازش مواد مغذی و تجزیه داروها دارد. نتایج برخی تحقیقات نشان میدهد که ماچا میتواند به سلامت این عضو کمک کند؛ از جمله یک بررسی در سال ۲۰۱۵ که ارتباط نوشیدن چای سبز را با کاهش خطر بیماریهای کبدی تأیید کرد.
با این حال، تأثیر ماچا بر همه افراد یکسان نیست. متخصصان در سال ۲۰۲۰ دریافتند که ماچا با کاهش آنزیمهای کبدی به مبتلایان به کبد چرب غیرالکلی کمک میکند، اما ممکن است این آنزیمها را در افراد سالم افزایش دهد.
از آنجا که اکثر پژوهشها روی حیوانات یا عصاره چای سبز انجام شده، اثبات دقیق اثرات آن بر عموم مردم نیازمند تحقیقات انسانی بیشتری است.
۶. احتمال کمک به پیشگیری از سرطان
ماچا سرشار از آنتیاکسیدانی قوی به نام EGCG است که در مطالعات آزمایشگاهی و حیوانی، توانایی خود را در مختل کردن رشد و تکثیر سلولهای سرطانی (بهویژه سرطان سینه) نشان داده است.
با وجود این نتایج امیدوارکننده، دانشمندان تأکید میکنند که برای اثبات قطعی این خواص و ارائه توصیه رسمی، به پژوهشهای بالینی بیشتری روی انسان نیاز است، زیرا نتایج آزمایش روی حیوانات همیشه در انسان تکرار نمیشود.
۷. کمک به سلامت قلب
برخی پژوهشها نشان میدهند ماچا به دلیل داشتن ترکیبات مشابه چای سبز و سرشار بودن از آنتیاکسیدانها، مواد ضدالتهاب و ویتامین C، نقش مهمی در تقویت سلامت قلب ایفا میکند.
این نوشیدنی با کاهش فشار خون، کنترل کلسترول و پیشگیری از گرفتگی رگها (تصلب شرایین)، از بروز بیماریهای قلبی-عروقی، سکته و حمله قلبی جلوگیری میکند. جالب است بدانید تحقیقات نشان دادهاند که چای سبز و ماچا در مقایسه با قهوه، حتی اثرات محافظتی بیشتری برای قلب دارند.
البته اثبات قطعی برخی از این خواص، همچنان نیازمند پژوهشهای انسانی بیشتری است.
۸. کمک به مدیریت و کنترل وزن
ماچا بهدلیل داشتن کافئین و آنتیاکسیدانی قوی به نام کاتچین، نقش موثری در افزایش متابولیسم (سوختوساز)، افزایش مصرف انرژی و کاهش جذب چربیها در روده دارد.
این پودر گیاهی با ایجاد فرآیند گرمازایی در بدن، به چربیسوزی کل بدن و بهویژه کاهش چربیهای دور شکم و کاهش شاخص توده بدنی یا همان BMI کمک میکند. تحقیقات نشان میدهند اثرات چربیسوزی ماچا زمانی که با رژیم غذایی مناسب و ورزش منظم (مانند ۳۰ دقیقه پیادهروی تند روزانه) همراه شود، به حداکثر میرسد.
بیشتر بخوانید: کالری چای ماچا چقدر است؟
۹. کمک به سلامت استخوانها
برخی مطالعات نشان میدهند که انتخاب چای (بهویژه انواع چای سبز) میتواند به استحکام استخوانها و در نتیجه کاهش خطر شکستگی آنها کمک کند.
چای سبز، از جمله ماچا، به دلیل داشتن مقادیر بالاتری از ترکیبات گیاهی، نسبت به سایر انواع چای تأثیر بیشتری بر افزایش تراکم معدنی استخوان دارد؛ چرا که این ترکیبات باعث کاهش فرایند اکسیداسیون در بدن و افزایش ظرفیت آنتیاکسیدانی میشوند.
۱۰. کمک به تنظیم و مدیریت قند خون
مطالعات نشان میدهند که چای سبز، به ویژه ماچا، میتواند حساسیت بدن به انسولین (هورمون تنظیمکننده قند خون) را بهبود ببخشد. در نتیجه، نوشیدن ماچا تأثیر مثبتی بر توانایی بدن در کنترل و مدیریت سطح قند خون دارد.
۱۱. بهبود سلامت گوارش و روده
ترکیبات گیاهی موجود در ماچا مثل پلیفنولها، بدون جذب شدن از معده عبور کرده و وارد روده بزرگ میشوند تا توسط باکتریهای مفید تجزیه شوند.
این ترکیبات در واقع به سوخت و غذای باکتریهای خوب روده تبدیل میشوند و به رشد، تکثیر و تنوع آنها کمک میکنند؛ فرایندی که در نهایت باعث بهبود عملکرد دستگاه گوارش و تقویت سیستم ایمنی بدن میشود.
در این مقاله از بخش آشپزی مجله اکالا، به خواص شگفتانگیز ماچا پرداختیم. با این حال، توجه داشته باشید که زیادهروی در مصرف آن میتواند به دلیل کافئین بالا باعث عوارضی مثل بیقراری، اضطراب، افزایش ضربان قلب، سردرد، حالت تهوع و اختلال در خواب (بهویژه در ساعات پایانی روز) شود.
همچنین تانن موجود در ماچا جذب آهن غذا را کاهش میدهد؛ بنابراین اگر دچار کمخونی یا نقص آهن هستید، بهتر است در مصرف آن بیشتر احتیاط کنید.
منابع: HealthLine /BBCGoodFood / AARP
من سورین صیادی هستم. سالهاست که شور و اشتیاق من به نوشتن، بخش بزرگی از زندگیام بوده و خیلی خوشحالم که میتونم با نوشتن درباره موضوعات متنوعی مثل سینما، آشپزی و سبک زندگی، دیدگاهها و تجربیاتم رو با شما به اشتراک بگذارم.
